Geçen ay bir kuyumcu arkadaş telefonda dert yandı. Toptancıdan 50 gramlık birkaç külçe almış, mağazaya gelmiş, kartların arkasındaki o küçük etikete bakıp "ben bunu nereye kaydedeceğim, ne yapacağım" diye saatlerce kafa yormuş. Sonra da bana sormuş: "Bu bandrolü ben mi yapıştırıyorum, yoksa zaten yapışık mı geliyor?" Sorunun kendisi aslında çok masum, ama altında koca bir bilgi boşluğu var. Nisan 2026'da KMTS zorunlu hale geldikten sonra "bandrol" kelimesi her tezgahta dolaşmaya başladı, ama sistemin tam olarak nasıl işlediğini bilen az.
Bu yazıda işi baştan sona söküyoruz. Bandrol nereden çıkıyor, kim basıyor, hangi ürüne yapışıyor, 1 gramla 10 gram arasında ne fark var, kuyumcu mal aldığında ne yapmalı, ürün satıldığında ya da eritildiğinde sistemde ne oluyor. Kısa cevabı baştan vereyim: KMTS bandrolü, Darphane'nin ürettiği benzersiz kodu taşıyan güvenlikli bir etikettir ve sadece rafineride, üretim sırasında, işlenmemiş kıymetli madenlere uygulanır. Kuyumcu bandrolü yapıştırmaz; bandrollü ürünü teslim alır, sistemde kaydını tutar, satışta faturaya işler. Gerisi detay, ama o detaylar tezgah pratiğinde fark yaratıyor. Hepsini tek tek görelim.
KMTS Bandrolü Nedir, Nasıl Çalışır?
Kısaca: KMTS bandrolü, mevzuatın "güvenlikli etiket" ya da "güvenlikli işaret" diye adlandırdığı, üzerinde Darphane'nin ürettiği benzersiz bir kod bulunan, açık ve gizli güvenlik unsurları içeren bir izleme aracıdır. Halk arasında ve sektörde buna kısaca "bandrol" deniyor.
Burada kelime oyununa dikkat etmek lazım, çünkü kafa karışıklığının yarısı buradan çıkıyor. Mevzuat metninde "bandrol" tek bir biçimi anlatmıyor. Resmi tabir güvenlikli etiket/işaret. Bu etiket, Darphane'nin uygun gördüğü duruma göre üç ayrı formda olabiliyor: yüksek güvenlikli kağıt veya film bandrol, RFID etiket, ya da plastik kart. Yani sigara paketinin üzerindeki o ince şeritli bandrolü düşünüp "altına da öyle bir şey yapışacak" diye hayal ederseniz yanılırsınız. KMTS'de güvenlikli etiket çoğunlukla ürünün konduğu kartın ara katmanına yerleşen, RFID veya yüksek güvenlikli kağıt esaslı bir yapı.
Sistemin mantığı şu. Bir rafineri gram altın, külçe ya da bar üretiyor. Bu ürünün KMTS kapsamına girmesi için üzerine Darphane'den temin edilmiş güvenlikli etiketin uygulanması gerekiyor. Etiketin taşıdığı benzersiz koda mevzuat "KMTS Benzersiz Kodu" diyor: Darphane tarafından dijital olarak üretilen, özel bir şekilde şifrelenmiş bir kod. Bu kod sayesinde ürünün kim tarafından, ne zaman, nerede, kaç gram ve hangi saflıkta üretildiği Darphane'nin veri tabanına bağlanıyor. Ürün üretimden son alıcıya kadar bu kodla izleniyor.
KMTS'nin yasal dayanağı 23 Şubat 2023 tarih ve 32113 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kıymetli Maden Standartları ve Rafinerileri Hakkında Tebliğ. Tebliğin 17. maddesi, kıymetli madenlerin KMTS kapsamına alınmasına ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisini Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü'ne veriyor. Sistemin tarihçesi, kuruluş mantığı ve kuyumcuya genel etkisi için temel başvuru kaynağı KMTS nedir, 2026 düzenlemesi kuyumcuyu nasıl etkiliyor yazımız; biz burada o yazının üzerine, doğrudan bandrol mekaniğini koyuyoruz.
Bandrol Hangi Ürünlere Uygulanıyor, Hangilerine Uygulanmıyor?
Tezgahta en sık duyduğum yanlış kabul şu: "Bütün altınlara lazer basılacak." Hayır, basılmayacak. KMTS bandrolü çok net bir ürün grubunu kapsıyor.
Bandrol kapsamına giren ürünler, rafineriler tarafından üretilen, granül halindeki gümüş hariç tutularak, standart işlenmemiş kıymetli madenler ve basılı kıymetli madenler. Somutlaştıralım:
- İşlenmemiş bar ve külçe halindeki altın, platin ve paladyum
- Bar, külçe veya granül halindeki gümüş (granül gümüş istisna)
- Basılı kıymetli madenler, yani erimiş madenin kalıba dökülüp pres veya darp yöntemiyle işaretlendiği ürünler. Gram altın kartları, basılı küçük barlar bu sınıfa girer.
Kapsam dışında kalan ürünler ise kuyumcunun günlük cirosunun büyük kısmını oluşturuyor:
- Bilezik, kolye, küpe, yüzük gibi işçilikli, süs eşyası niteliğindeki takılar
- 22 ayar, 18 ayar, 14 ayar gibi alaşımlı işlenmiş ürünler
- 1 gramın altındaki ürünler
Şuraya bir mantık parantezi açalım. KMTS, "işlenmemiş" kıymetli madeni izliyor. Mantık şu: maden saf ve standart formdayken, yani henüz bir ustanın eline geçip bilezik olmadan önce, takip edilebilir. Bir kez eriyip işçilikli takıya dönüştüğünde, o ürün artık KMTS'nin tanımındaki "işlenmemiş kıymetli maden" değil. Bu yüzden bileziğiniz, gelin setiniz şimdilik bu sistemin dışında. "Şimdilik" diyorum, çünkü Darphane'nin ileride kapsamı genişletme yetkisi var; mevzuat "Darphane'nin ileride belirleyeceği diğer ürün grupları" ifadesini açıkça taşıyor.
Has altın, gram altın ve külçe arasındaki farkları, hangisinin işlenmiş hangisinin işlenmemiş sayıldığını netleştirmek isteyen okur için has altın, gram altın, külçe altın farkları yazımız bu kapsam ayrımını daha derinlemesine anlatıyor.
| Ürün | KMTS Bandrolü | Neden |
|---|---|---|
| Gram altın (basılı kart ürünü) | Var | Basılı kıymetli maden |
| Külçe / bar altın | Var | İşlenmemiş kıymetli maden |
| İşlenmemiş bar gümüş, platin, paladyum | Var | İşlenmemiş kıymetli maden |
| Granül gümüş | Yok | Mevzuatta açık istisna |
| Bilezik, kolye, küpe, yüzük | Yok | İşlenmiş, süs eşyası |
| 22 / 18 / 14 ayar takılar | Yok | Alaşımlı işlenmiş ürün |
| 1 gram altı ürünler | Yok | Eşik 1 gram |
Darphane'nin Rolü: Sistemi Kim Kuruyor, Kim Yönetiyor?
Bandrol akışını anlamak için kurumsal yapıyı oturtmak şart. Çünkü "bandrol siparişi" deyince çoğu kuyumcu kendisinin Darphane'den bir şey ısmarlayacağını sanıyor, oysa durum öyle değil.
Sistemin sahibi ve işletmecisi Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü. Tebliğ, KMTS'nin kurulması ve işletilmesi için doğrudan Darphane'yi yetkilendirmiş. Darphane bu yetki kapsamında benzersiz kodları üretiyor, sistemin veri tabanını yönetiyor, güvenlikli etiket taleplerini onaylıyor ve rafinerileri denetliyor.
Mevzuatta bir de "yetkili firma" tanımı geçiyor. Bu, KMTS'nin bir bütün halinde kurulması ve işletilmesi için Darphane tarafından yetkilendirilmiş ve kendisine yetki belgesi verilmiş firmayı ifade ediyor. Pratikte sistemin teknik altyapısı, güvenlikli etiketlerin üretimi ve rafineri tesislerindeki donanımın kurulumu bu yetkili firma üzerinden yürüyor. Güvenlikli etiketler, mevzuatın "Güvenlikli Etiket Üretim ve Kodlama Tesisi" dediği yerde basılıp kodlanıyor.
Bir de Darphane Ambalaj Onay Merkezi var. KMTS kapsamına giren ürünlerin ambalaj teknik özellikleri, fotoğrafları ve teknik çizimleri bu merkezde değerlendiriliyor; onay verilince her kıymetli maden ürün grubuna bir Ürün Grup Kodu (SKU kodu) tanımlanıyor. Bu kodu birazdan göreceğiz, çünkü kartın arkasında bandrolün yanında o da yer alıyor.
Özetle tablo şöyle:
| Kurum / Yapı | Görevi |
|---|---|
| Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü | Sistemin sahibi, benzersiz kodu üretir, etiket taleplerini onaylar, rafinerileri denetler |
| Yetkili firma | KMTS'yi teknik olarak kurar ve işletir, güvenlikli etiketi üretir ve teslim eder |
| Darphane Ambalaj Onay Merkezi | Ürün ambalajını onaylar, Ürün Grup Kodu (SKU) tanımlar |
| Hazine ve Maliye Bakanlığı | Çatı kurum, tebliğ ve standartların yasal dayanağı |
Burada altını çizmek istediğim nokta: bu zincirin hiçbir halkasında "kuyumcu Darphane'den bandrol sipariş eder" diye bir adım yok. Bandrol siparişini yalnızca rafineri verir. Kuyumcu, zincirin sonundaki halka olarak bandrollü ürünü teslim alır ve kayıt tutar. Bunu net oturtmak, baştaki kuyumcu arkadaşımın sorusunu kökünden çözüyor.
Bandrol Siparişi ve Temini: Adım Adım Üretim Tarafı
Bandrolün hayatı rafinerinin sipariş vermesiyle başlıyor. Bu süreç doğrudan kuyumcunun günlük işi değil, ama nasıl işlediğini bilmek tezgah arkasında işinize yarar; çünkü sattığınız her bandrollü ürünün geçmişi burada şekilleniyor.
-
Rafineri sisteme kaydolur. Rafineri, KMTS Kılavuzunda belirlenen bilgi ve belgeleri sisteme yükleyerek KMTS'ye kayıt talebinde bulunur. Darphane talebi olumlu değerlendirirse rafineri sisteme dahil edilir.
-
Ürün ve ambalaj onaylanır. Sisteme kaydolan rafineri, üreteceği ürünlerin ve ambalajların teknik özelliklerini ve fotoğraflarını Darphane Ambalaj Onay Merkezi'ne sunar. Merkez uygun bulursa onay verir ve her ürün grubuna Ürün Grup Kodu (SKU) atanır.
-
Rafineri güvenlikli etiket talebi oluşturur. Rafineri, KMTS üzerinden talep ettiği etiket miktarını, uygulanacak ürünün adını, ağırlığını, saflık ayarını ve Darphane'nin belirlediği diğer özellikleri belirterek Darphane onayına sunar. Burada bir asgari sipariş kuralı var: her bir ürün grubu talebi, 1 gram ile 100 gram dahil ağırlıktaki ürünler için en az 5.000 adet; 100 gram üzeri ürünler için en az 500 adet ve katları olmak zorunda.
-
Darphane talebi değerlendirir. Darphane, rafinerinin mevcut stoğunu, önceki dönemlerde aldığı etiket adedini, üretim kapasitesini, aylık üretim ve satış miktarlarını inceleyerek talebi onaylıyor. Yani rafineri istediği kadar etiket ısmarlayamaz; onay, gerçek üretim hacmiyle sınırlı.
-
Ödeme ve teslimat. Sipariş onaylanınca rafineri onaylanan bedeli (KDV hariç birim fiyatlar Darphane'nin internet sitesinde yayımlanıyor) Darphane hesabına yatırır. Darphane'nin onayından sonra siparişler en geç 10 gün içinde, Darphane'nin duyuracağı teslimat noktasında teslim edilir.
Bir nokta daha: güvenlikli etiket birim fiyatları her yıl ocak ayının 1'inden itibaren, bir önceki yılın Yİ-ÜFE oranıyla artırılarak güncelleniyor. Yani bandrol maliyeti sabit değil, enflasyona endeksli ilerliyor. Bu maliyet rafineriden toptancıya, oradan kuyumcuya yansıyan zincirin bir parçası.
Lazerle İşaretleme Kuralları: 1 Gram, 10 Gram ve Üzeri
İşin en teknik ama en kritik kısmı burası. Çünkü "ambalaj işaretlemesi mi, ürün üzeri işaretleme mi" ayrımı, gramaja göre değişiyor ve bu ayrım denetimde tek tek kontrol ediliyor.
Mevzuat ağırlığı üç bölgeye ayırıyor.
1 gram ile 100 gram arası ürünler
Bu aralıktaki ürünler, ISO 7810 ID-1 standardıyla uyumlu, 85,60 mm x 53,98 mm ölçüsünde bir kart ambalajın içine konuyor. Bildiğiniz kredi kartı boyutu. Ürün, kartın ön ve arka yüzünden görünebilir olmak zorunda.
Güvenlikli etiket bu kartın ara katmanına yerleştiriliyor. Uygulama bittiğinde etiketin güvenlik unsurları kartın arka yüzünden görülebiliyor. Kartın arka yüzünde ayrıca, görünecek şekilde bir Ürün Grup Kodu (SKU) bulunuyor.
Şimdi 1 ile 10 gram arası ile 10 ile 100 gram arası ayrımına gelelim:
- 10 gram ve altındaki bar ve külçelerde seri numarası ambalajların, yani kartların üzerinde belirtiliyor. Ürünün metaline ayrıca lazer işaretleme yapılmıyor.
- 10 gramın üzerindeki ürünlerde seri numarası ürünün arka kısmına da işleniyor. Yani hem kartta hem doğrudan kıymetli madenin kendisinde seri numarası yer alıyor.
Burada kritik kural şu: ürüne işlenecek seri numarası, kart üzerindeki seri numarası ve güvenlikli etikette kullanılan seri numarası aynıdır. Üçü birden uyuşmak zorunda. Bu numaralar ürüne ve kart üzerine, güvenlikli etiket üzerinden lazer yazıcıyla okunarak işleniyor.
Son adım aktivasyon. Ürüne ait üretici, üretim tarihi, üretim yeri, ağırlık, saflık ayarı, seri numarası ve benzeri bilgiler, Darphane'nin tedarik ettiği cihazlar kullanılarak ürün üzerindeki KMTS güvenlikli etiketin benzersiz koduyla eşleştirilir. Bu eşleştirme işlemine "aktivasyon" deniyor. Aktivasyon tamamlandığında KMTS üzerinde o ürünün kaydı oluşmuş olur. Aktivasyondan önce, ürün bandrollü görünse bile sistemde "canlı" değildir.
100 gram üzeri ürünler
100 gramı geçen ürünler kart ambalaja değil, dayanıklı ve şeffaf malzemeli bir ambalajın içine, ürün sertifikasıyla birlikte konuyor. Güvenlikli etiket ve Ürün Grup Kodu (SKU) bu sertifikanın üzerinde yer alıyor. Aktivasyon için ürün üzerindeki seri numarası ve sertifika üzerindeki Ürün Grup Kodu, nihai ambalajlama sonrası gözle görünür olmak zorunda.
Şunu tabloda toparlayalım:
| Ağırlık aralığı | Ambalaj tipi | İşaretleme yeri | Ürün üzerine lazer seri no |
|---|---|---|---|
| 1 gr - 10 gr | ID-1 kart (kredi kartı boyutu) | Kart üzerinde seri no, kart ara katmanında etiket | Hayır, sadece ambalajda |
| 10 gr - 100 gr | ID-1 kart | Hem kart hem ürün üzerinde seri no | Evet, ürünün arkasına |
| 100 gr üzeri | Şeffaf dayanıklı ambalaj + sertifika | Sertifika üzerinde etiket ve SKU, üründe seri no | Evet |
Bir de tahrifat kuralı var ki bu doğrudan kuyumcuyu ilgilendiriyor. Kullanılan ambalajlar tahrifata karşı dayanıklı olacak ve tahrifat yapıldığında, ambalaj üzerindeki güvenlik unsurları sayesinde bu anlaşılacak. Mevzuatın kelimeleriyle: bütünlüğü bozulmuş ambalajlı ürün tekrar satışa konu edilemez. Yani elinize ambalajı zedelenmiş, kartı yarık bir gram altın geldiyse, onu vitrine koyup satamazsınız. Bu, mal kabulde dikkat etmeniz gereken ilk şey.
İhracata gidecek ürünlere de güvenlikli etiket/işaret uygulanıyor; KMTS sadece iç piyasa için değil, ihraç ürünleri de kapsıyor.
Bandrol Sorgulama ve Doğrulama: Numara Nasıl Kontrol Edilir?
"Bandrolü nasıl sorgularım" sorusu hem kuyumcunun hem müşterinin aklında. Burada gerçekçi olmak lazım, çünkü sektörde KMTS ile başka bandrol sistemleri karıştırılıyor.
Önce karışıklığı dağıtalım. Sigara, alkol, kitap gibi ürünlerde Darphane'nin işlettiği BUİS (Bandrollü Ürün İzleme Sistemi) var ve orada SMS'le, web üzerinden, mobil uygulamayla halka açık sorgulama yapılabiliyor. KMTS bu sistemden ayrı bir yapı; iki sistemi aynı sanıp "SMS atıp altın bandrolünü sorgularım" demek doğru olmaz.
KMTS'de doğrulamanın temel mantığı, mevzuatta tarif edilen çapraz kontrol üzerine kurulu. Pratikte üç katman var:
Birinci katman, gözle ve fiziksel kontrol. Bir bandrollü üründe üç ayrı yerde seri numarası vardır: ürünün metaline lazerle işlenmiş numara (10 gram üzerinde), kartın üzerindeki numara ve güvenlikli etiketin taşıdığı numara. Bu üçü aynı olmak zorunda. Birbirini tutmuyorsa, ya da kart ambalajının bütünlüğü bozulmuşsa, o üründen şüphe edersiniz. Güvenlikli etiketin açık ve gizli güvenlik unsurları (renk değiştiren mürekkep, gizli desenler, RFID katman gibi) sahteciliğe karşı ilk savunma hattı.
İkinci katman, KMTS sistemi. Ürünün benzersiz kodu Darphane'nin veri tabanına bağlı. Aktivasyonla birlikte o kodun arkasında üretici, üretim tarihi ve yeri, ağırlık, saflık ayarı duruyor. Sistem üzerinden bir ürünün kaydının var olup olmadığı, fiziksel işaretlerin sistemdeki veriyle birebir tutup tutmadığı görülebiliyor. RFID etiket kullanılan ürünlerde bu okuma uygun cihazla çok hızlı yapılabiliyor.
Üçüncü katman, zincir kaydı. Bandrollü ürünün rafineriden çıktıktan sonra hangi toptancıya, oradan hangi perakende kuyumcuya geçtiği sevk irsaliyeleriyle KMTS'ye işleniyor. Yani bir ürünün geçmişi, "kimden kime" zinciri sistemde duruyor. Denetimde müfettişin baktığı şey tam da bu: ürün KMTS'de kayıtlı mı, fiziksel işaretler sistemdeki veriyle tutuyor mu, ve geçmiş stok zamanında mı kaydedilmiş yoksa sonradan mı.
Kuyumcu için pratik çıkarım şu: KMTS'de doğrulama, halka açık bir SMS sorgu hattından çok, sisteme entegre çalışan bir kuyumcu yazılımı üzerinden mal kabul ve satış anında yapılan kayıt eşleştirmesidir. Numaralar tutuyor, sistem kaydı var, ambalaj sağlam: bu üç koşul sağlanıyorsa ürün temizdir. KMTS'nin uygulama detayları ve sorgu altyapısı, Darphane'nin yayımladığı KMTS Kılavuzlarıyla zamanla netleşiyor; en güncel resmi bilgi için kmts.gov.tr takip edilmeli.
Bir uyarı düşeyim. KMTS'nin tüketiciye dönük halka açık sorgu portalının kapsamı ve adresi, sistem olgunlaştıkça Darphane tarafından duyuruluyor; bu yazının yazıldığı tarihte BUİS'teki gibi kamuya açık bir SMS/web sorgu hattının KMTS için aynı genişlikte işlediği kesin değil. Müşterinize "şu numaraya SMS atın" demeden önce güncel Darphane duyurularına bakmanızı öneririm.
Kuyumcu Tezgahında Bandrol Akışı: Pratikte Ne Yapıyorsunuz?
Şimdi işin sizi doğrudan ilgilendiren kısmına geldik. Rafineri ve Darphane tarafını anlattık; peki bandrollü ürün kapınızdan girdiğinde günlük iş akışınız nasıl işliyor? Adım adım gidelim.
Adım 1: Mal kabul
Toptancıdan ya da rafineriden bandrollü gram altın, külçe veya bar teslim aldınız. İlk iş, ambalajı kontrol etmek. Kart yarık mı, etiket zedelenmiş mi, güvenlik unsurları yerinde mi? Bütünlüğü bozulmuş ambalajlı ürün satışa konu edilemez, bu yüzden zedeli ürünü teslim aşamasında geri çevirmek en doğrusu.
Ardından numaraları okutuyorsunuz. Kartın üzerindeki seri numarası, varsa ürün üzerindeki lazer numara ve Ürün Grup Kodu sisteminize giriyor. Kuyumcu yazılımınız KMTS ile entegreyse bu okuma mal kabul kaydını otomatik oluşturuyor; ürün artık sizin stok envanterinizde, KMTS kaydıyla bağlantılı şekilde duruyor.
Sevk irsaliyesi burada kritik. Mevzuat, bandrollü ürünlerin stok giriş ve çıkışlarının sevk irsaliyesi ve benzeri belgelerle birlikte KMTS üzerinden kayıt altına alınmasını zorunlu tutuyor. Yani "elden aldım, irsaliyesiz girdi" diye bir şey yok.
Adım 2: Stokta tutma
Kasanızdaki her bandrollü ürünün KMTS kaydı güncel olmalı. Hangi ürünü ne zaman aldınız, seri numarası ne, elinizde duruyor mu, satıldı mı: hepsinin dijital izi tutuluyor. Bunu kasa defterinin Darphane veri tabanıyla konuşan dijital versiyonu gibi düşünün. Belge saklama tarafında birden fazla süre devreye giriyor: vergi mevzuatı (VUK) defter ve belgeler için beş yıl, Türk Ticaret Kanunu ticari defterler için on yıl, MASAK mevzuatı ise işlem ve kimlik tespiti belgeleri için sekiz yıl öngörüyor. Kuyumcu MASAK yükümlüsü olduğu için pratikte sekiz yıllık saklama süresi çoğu belge açısından güvenli bir alt sınır kabul ediliyor; denetimde geçmişe dönük kayıt istenebildiği için bu süre boyunca izlerin düzenli durması gerekiyor. Kesin süreler için mali müşavirinize danışmanız en sağlıklısı.
Bu noktada stok tarafını sağlam kurmak isteyen kuyumcu için kuyumcu stok yönetimi yazılımı rehberimiz bandrollü ve bandrolsüz ürünleri aynı sistemde nasıl ayrı izleyeceğinizi anlatıyor.
Adım 3: Satış
Müşteriye bandrollü bir gram altın sattığınızda fatura kesiyorsunuz (bu zaten gerekliydi). Yeni olan: faturada seri numarası/bandrol numarası da yer alacak. Ödeme banka kanalıyla geliyor; nakit limiti aşılıyorsa kredi kartı, banka kartı ya da havale/EFT zorunlu. Satış kaydedildiğinde ürün sizin stoğunuzdan düşüyor ve zincirin bir sonraki halkasına geçişi sistemde işleniyor.
Ödeme tarafının altyapısını henüz kurmadıysanız kuyumcu POS entegrasyonu ve kartlı ödeme rehberimiz sektöre özel komisyon ve kurulum detaylarını veriyor.
Adım 4: Ürün eritildiğinde ne oluyor?
İşte burası sık karıştırılıyor. Diyelim ki bandrollü bir külçeyi alıp atölyede erittiniz, içindeki has altını bilezik yapmak için kullandınız. O an ne oluyor?
Ürün eridiği anda KMTS'nin tanım kapsamından fiilen çıkıyor. Çünkü KMTS yalnızca "işlenmemiş" ve "basılı" kıymetli madeni izliyor; eriyen külçe artık işlenmemiş kıymetli maden değil, işçiliğe girmiş bir ham madde. Bandrol fiziksel olarak da yok oluyor zaten, çünkü etiket kartın üzerinde ve metalle birlikte erimiyor. Bu noktadan sonra takip, bandrol üzerinden değil, sizin stok hareket kayıtlarınız ve fatura sisteminiz üzerinden yürüyor. Pratikte yapılması gereken, eritilen ürünü kendi stok kaydınızda örneğin "üretime sevk edildi" gibi bir hareketle kapatmak; bandrollü ürünün eritilmesi durumunda KMTS tarafında ayrıca bir bildirim ya da kayıt adımı gerekip gerekmediği Darphane'nin yayımladığı KMTS Kılavuzlarıyla netleşen bir konu, en güncel uygulama için kmts.gov.tr takip edilmeli.
Aynı mantık tersine de işliyor: bir kuyumcu hurda altın toplayıp rafineriye yolladığında, rafineri o altını eritip yeniden standart işlenmemiş madene dönüştürür ve yeni ürüne yeniden bandrol uygular. Yani altının ömründe bandrol "doğup ölen" bir şey; her işlenmemiş forma girişinde yeniden basılır.
Adım 5: Hurda ve takasta durum
Hurda altın alımı ve takas, işlenmiş takılar üzerinden döndüğü için doğrudan KMTS bandrol kapsamında değil. Müşterinin getirdiği eski bilezik bandrollü gelmez, çünkü bilezik zaten kapsam dışı. Ama burada nakit ödeme sınırları devreye giriyor: yüksek tutarlı hurda alımlarında ödemeyi banka kanalıyla yapmanız gerekiyor. Hurda işlemlerinin hesaplama tarafı için hurda altın rehberimize, MASAK tarafındaki kimlik tespiti ve bildirim yükümlülükleri için de MASAK uyum rehberimize bakabilirsiniz.
Rafineri Tarafında Fire, Zayi ve Faaliyet Sonu
Bu başlık doğrudan kuyumcunun günlük işi değil, ama sistemin bütünlüğünü görmek için kısaca değinmekte fayda var; çünkü bandrolün "her birimi sayılıyor" mantığı buradan anlaşılıyor.
Fire. Aktive edilmiş ve edilememiş güvenlikli etiket fireleri, ürün çeşidine göre gruplara ayrılarak rafineri tarafından muhafaza ediliyor. Fireye ayrılan etiketler KMTS üzerinden takip eden ayın 5'ine kadar bildiriliyor. Yani basılan her etiketin hesabı veriliyor; "boşa gitti" denip kenara atılamıyor.
Zayi. Teslim alınan güvenlikli etiketler çalınma, yangın, su basması gibi nedenlerle zayi olursa, rafineri bu durumu ispatlayan resmi belgeler ve tutanakla, olayın olduğu tarihi izleyen 7 takvim günü içinde Darphane'ye yazılı başvurmak zorunda.
İade. Teslim edilen güvenlikli etiketlerden sadece hatalı üretilenler yenisiyle değiştiriliyor; bunun dışında etiket iadesi yapılmıyor.
Faaliyet sonu. Bir rafineri işi bırakırsa kullanılmamış etiketler ve fireler imha ediliyor, KMTS donanımı yetkili firmaya teslim ediliyor.
Bu titiz hesap, bandrol sisteminin neden bu kadar güvenli olduğunu açıklıyor. Sistem her bir etiketi izliyor; basılan, aktive edilen, fire olan, zayi olan ayrı ayrı kayıtlı. Kuyumcu olarak bunu bilmeniz, elinize geçen bandrollü ürünün arkasında ne kadar sıkı bir kayıt zinciri olduğunu görmenizi sağlıyor.
KuyumBase ile Bandrol Takibi
KuyumBase, bandrollü ürünleri kuyumcunun günlük akışına oturtmak için tasarlandı. Mal kabul ekranında gram altın, külçe veya bar teslim alırken seri numarasını ve Ürün Grup Kodunu okuttuğunuzda ürün KMTS kaydıyla bağlantılı şekilde stoğunuza giriyor; ambalaj bütünlüğü ve numara eşleşmesi için kontrol adımları akışın içinde duruyor. Bandrollü ve bandrolsüz (işçilikli takı) ürünler aynı sistemde ayrı izleniyor, böylece hangi ürünün KMTS kapsamında olduğu karışmıyor. Satışta seri numarası faturaya otomatik yazılıyor, ödeme banka kanalı zorunluluğuyla uyumlu işliyor. Bir külçe atölyeye eritilmek üzere çıktığında stok kaydında "üretime sevk" olarak işaretleniyor ve KMTS kapsamından düşüşü izlenebilir kalıyor. Sevk irsaliyesi, stok hareketi ve fatura tek zincirde durduğu için denetimde geçmişe dönük kayıt istendiğinde rapor birkaç tıkla çıkıyor.
Kapanış
Bandrol, ilk bakışta kartın arkasındaki küçük bir etiket. Ama arkasında rafineriden başlayıp Darphane'nin veri tabanına bağlanan, her birimi tek tek sayılan koca bir kayıt zinciri var. Kuyumcu olarak bu zincirin son halkasısınız ve göreviniz aslında sandığınızdan basit: bandrolü siz basmıyorsunuz, siz yapıştırmıyorsunuz. Yaptığınız şey, bandrollü ürünü teslim alırken ambalajı ve numaraları kontrol etmek, mal kabul kaydını sevk irsaliyesiyle tutmak, satışta seri numarasını faturaya işlemek ve ürün eridiğinde stoktan doğru biçimde düşmek.
Lafı toparlarsak: KMTS bandrolü işlenmemiş ve basılı kıymetli madeni izler, işçilikli takıyı izlemez. 1 ile 10 gram arası ambalaja, 10 gram üzeri hem ambalaja hem ürüne işaretlenir. Doğrulama, halka açık bir SMS hattından çok, sisteme entegre kuyumcu yazılımı üzerinden numara eşleştirmesiyle yapılır. Bu mantığı bir kez oturttuğunuzda, bandrol korkulacak bir yük olmaktan çıkıp günlük akışın doğal bir parçası haline geliyor. KMTS'ye genel kayıt sürecini ve hazırlık adımlarını henüz tamamlamadıysanız, bir sonraki durağınız KMTS kayıt rehberi yazımız olsun; bandrol akışını oraya oturttuğunuzda resmin tamamı netleşiyor.