Hurda Altın Rehberi: Tanım, Hesaplama ve Alım-Satım

Sabahın onunda dükkanın kapısı açıldı. Yaşlı bir teyze, elinde naylon poşet, tezgaha yürüdü. Poşetin içinden çıkanlar: yarısı kopmuş bir Trabzon hasırı, tek küpe, eğilmiş iki alyans, bir de kağıda sarılmış diş altını. "Oğlum bunları bozduracağım" dedi. İşte o an kuyumcunun gerçek sınavı başlar.

Hurda altın alımı, bu mesleğin en teknik ve en hassas tarafıdır. Tartıdan ayar tespitine, fire hesabından fiyatlamaya kadar her adımda hem matematik hem tecrübe konuşur. Yanlış hesap müşteriyle aranızı açar, doğru hesap güven inşa eder. Bu rehberde hurda altın alımının A'dan Z'ye tüm sürecini, formüllerle ve örneklerle masaya yatırıyoruz.

Hurda Altın Nedir? Neye Hurda Denir, Neye Denmez?

Kuyumculuk jargonunda "hurda" kelimesi kulağa kötü gelebilir ama aslında çok net bir tanımı var. Eritilerek yeniden değerlendirilecek her altın ürün, hurdadır.

Şunlar hurda altın sayılır:

• Kırık, kopuk takılar: Zinciri kopmuş kolye, mandal kısmı kırılmış bilezik, tek kalmış küpe
• Eski model, modası geçmiş ürünler: 90'lardan kalma kalın zincirler, artık takılmayan set takılar
• Deforme olmuş ürünler: Eğilmiş alyans, ezilmiş yüzük, düzleşmiş bilezik
• Diş altınları: Protez üzerindeki altın kaplamalar ve köprüler
• Altın parçacıkları: Kuyumcu tezgahından toplanan talaş, toz ve kesinti artıkları

Peki neye hurda denmez? Darphane basımı Cumhuriyet altınları (çeyrek, yarım, tam), sertifikalı gram altınlar ve külçeler hurda kategorisine girmez. Bunların standart ağırlık ve saflıkları bellidir; ayrıca eritmeye gerek kalmadan doğrudan el değiştirir. Cumhuriyet altınları ve ziynet farkı hakkında detaylı bilgi için Cumhuriyet Altını ve Ziynet Altını Farkları yazımıza bakabilirsiniz.

Bir de "yarı hurda" diyebileceğimiz gri bölge var. Sağlam ama modeli eskimiş bir bilezik, kuyumcunun tercihine göre ya hurda fiyatından alınır ya da ikinci el olarak yeniden satışa sunulur. Burada kararı ürünün durumu ve piyasadaki talebi belirler.

Alım Süreci: Müşteri Kapıdan Girdiğinde Ne Olur?

Tecrübeli bir kuyumcu hurda altın alımını beş adımda tamamlar. Her adım kritiktir, birini atlarsanız ya müşteriye haksızlık edersiniz ya kendinize.

Adım 1: Tartım

Her şey teraziyle başlar. Hassas terazi (0,01 gram hassasiyetinde) kullanılır; mutlaka kalibrasyonu güncel olmalı. Müşterinin gözü önünde tartım yapılır. Şeffaflık burada başlar.

Tartarken dikkat edilecek birkaç nokta: Takıların üzerindeki taşlar (varsa) çıkarılır veya taş ağırlığı düşülür. Kilitleme mekanizmaları, lehim noktaları ve altın olmayan parçalar (çelik yay gibi) hesaba katılır.

Adım 2: Ayar Tespiti

Tartımdan sonra en kritik adım. Ürünün kaç ayar olduğunu doğru tespit etmek, tüm hesabın temelini oluşturur.

Üç yöntem var:

Mihenk taşı testi: Klasik yöntem. Altın ürün siyah bazalt taşa sürtülür, bıraktığı ize farklı konsantrasyonlarda asit (ayar suyu) damlatılır. 22 ayar asidi izi silmiyorsa ama 18 ayar asidi siliyorsa, ürün 18 ile 22 ayar arasındadır. Deneyimli ustalar doğru sonuca çok yaklaşır.

XRF spektrometre cihazı: Modern yöntem. X-ışını göndererek metalin atomik bileşimini analiz eder. Altın, gümüş, bakır, çinko oranlarını yüzde yüz doğrulukla verir. Tahribatsızdır, ürüne zarar vermez. Fiyatı yüksektir ama büyük hacimli alım yapan kuyumcular için yatırıma değer.

Asit testi (kesmeli test): Ürünün iç kısmından küçük bir kesit alınır ve aside maruz bırakılır. Kaplama altınları yakalamak için en etkili yöntemdir; dış yüzey altın olsa bile iç kısmı farklı metal olabilir.

Hangisini kullanmalısınız? İdeal olan XRF cihazıdır ama her kuyumcunun erişimi olmayabilir. Mihenk taşı ve asit testinin kombinasyonu, tecrübeli ellerde çok güvenilir sonuç verir. Milyem ve ayar kavramlarını detaylı anlattığımız yazımız bu konuda ek kaynak olacaktır.

Adım 3: Has Gram Hesaplama

Ayar belli, ağırlık belli. Şimdi sıra has gramı bulmakta.

Has Gram = Brüt Ağırlık x (Milyem / 1000)

Veya daha basit haliyle:

Has Gram = Brüt Ağırlık x Ayar Katsayısı

Ayar katsayıları:

Hemen bir örnek yapalım. Müşteri 30 gram ağırlığında, 22 ayar eski bir bilezik getirdi.

Has gram = 30 x 0,916 = 27,48 gram saf altın.

Bu bileziğin içinde 27,48 gram saf altın var; kalan 2,52 gram bakır-gümüş alaşımı.

Adım 4: Fire Düşme

İşte kuyumcuların en çok sorgulandığı nokta. "Neden eksik ödüyorsunuz?" sorusunun cevabı burada yatıyor.

Fire, altının eritilip saflaştırılması sırasında kaçınılmaz olarak kaybedilen miktardır. Potaya attığınız altın, dışarı çıktığında biraz daha hafiftir. Neden? Eritme sırasında alaşım metallerinin bir kısmı yanar, cüruf oluşur, pota yüzeyine yapışma olur. Bu kayıp gerçektir, hayali değildir.

Fireyi birazdan ayrı bir bölümde detaylıca ele alacağız.

Adım 5: Fiyatlama ve Ödeme

Son adım. Fire düşülmüş has gramı, güncel hurda alış kuru ile çarparsınız.

Ödeme Tutarı = (Has Gram - Fire) x Hurda Alış Kuru

Hurda alış kuru, piyasadaki has altın satış fiyatının biraz altındadır. Bu farka "alış makası" denir. Makası birazdan açıklayacağız.

Has Gram Hesaplama: Üç Farklı Senaryoyla Pratik

Teoriyi gördük. Şimdi gerçek hayattan örneklerle pekiştirelim.

Örnek 1: Temiz 22 Ayar Bilezik

Müşteri 25,40 gram ağırlığında, 22 ayar, hasarsız bir Trabzon burması getirdi. Lehim yok, taş yok.

• Brüt ağırlık: 25,40 g
• Ayar katsayısı: 0,916
• Has gram: 25,40 x 0,916 = 23,27 g
• Fire (%1,5): 23,27 x 0,015 = 0,35 g
• Net has gram: 23,27 - 0,35 = 22,92 g

Diyelim hurda alış kuru gram başına 3.150 TL (temsili bir rakam; güncel kuru mutlaka kontrol edin).

Ödeme: 22,92 x 3.150 = 72.198 TL

Örnek 2: Karışık Ayar Poşet

Müşteri bir poşetle geldi. İçinde üç farklı ürün var:

Her ürün ayrı ayrı hesaplanır. Farklı ayarları toptan ortalama alarak hesaplamak büyük hata olur. 22 ayar bileziğe %1,5 fire, 14 ayar yüzüğe %2, lehimli zincire %4 fire uygularsak:

• Bilezik net has: 13,92 - 0,21 = 13,71 g
• Yüzük net has: 2,81 - 0,06 = 2,75 g
• Zincir net has: 6,38 - 0,26 = 6,12 g
• Toplam net has: 22,58 g

Hurda alış kuru 3.150 TL ise: 22,58 x 3.150 = 71.127 TL

Örnek 3: Şüpheli Ayar, Kaplama Riski

Müşteri "22 ayar" dediği bir zincir getirdi ama damgası silinmiş. Mihenk taşına sürdünüz, 18 ayar asidi izi silmedi ama rengi sizi ikna etmedi. XRF'e koydunuz: sonuç 17,8 ayar (741 milyem). Kaplamaysa iç kısım daha düşük çıkardı; bu durumda ürün gerçekten 18 ayar civarı ama damga yok.

Damgasız ürünlerde dikkatli olun. Ayarı düşük hesaplayıp müşteriye haksızlık etmeyin, yüksek hesaplayıp kendinize zarar vermeyin. XRF cihazı bu tür durumlarda kurtarıcıdır.

Fire ve Ramat: Kayıp mı, Gerçeklik mi?

Müşteriler fire konusunda en çok şüphelenir. "Altınımdan neden kesiyorsunuz?" sorusu her kuyumcunun günlük rutinidir. Açık ve net anlatmak gerekir.

Fire Nedir?

Altın eritilirken, potadan telin ucuna kadar her aşamada mikro kayıplar olur. Bu kayıpların toplamına fire denir.

Kayıp kaynakları:

• Pota yapışması: Eritme kabının iç yüzeyine yapışan altın zerreleri
• Cüruf oluşumu: Alaşım metallerinin (bakır, gümüş) yanmasıyla oluşan atık tabaka
• Buharlaşma: Yüksek sıcaklıkta eser miktarda altın buharı kaybı
• Mekanik kayıp: Dökme, kesme ve temizleme sırasında sıçrayan parçacıklar

Ramat Nedir?

Ramat, fire sürecinde ortaya çıkan atık malzemenin (cüruf, toz, pota artığı) yeniden işlenerek içindeki altının geri kazanılması işlemidir.

Yani fire ile kaybedilen altının bir kısmı ramat yoluyla geri döner. Ama tamamı değil. Ramat verimi ortalama %60-80 civarındadır; kaybın geri kalanı telafi edilemez.

Kuyumcu fire düşerken aslında şunu hesaplar: eritme kaybı eksi ramat geri dönüşü. Gerçek kayıp, brüt fire oranından düşüktür ama sıfır da değildir.

Hurda Türüne Göre Fire Oranları

İşin aslına bakarsanız, her hurda aynı değildir. Temiz bir bilezikle lehim dolu bir zincirin fire oranı çok farklıdır.

Bu oranlar sektörde yaygın uygulanan pratik değerlerdir; resmi olarak belirlenmiş sabit oranlar değildir (imalat tarafındaki resmi fire cetvelleri için Ankara Ticaret Odası'nın fire, zayiat ve randıman oranlarına bakabilirsiniz). Her kuyumcu ve rafineri kendi deneyimine göre fire belirler. Temiz hurda alımında fire düşük tutulabilir; karışık, kirli, çok lehimli ürünlerde ise fire kaçınılmaz olarak artar.

Fiyatlama: Has Kuru, Alış Makası ve Nihai Tutar

Müşteri "piyasada gram altın şu kadar, neden bana daha az veriyorsunuz?" diye sorduğunda ne cevap verirsiniz?

Has Kuru Nedir?

Has kuru, 24 ayar saf altının gram fiyatıdır. Piyasada gördüğünüz "gram altın fiyatı" genellikle has altın (995 milyem) satış fiyatıdır. Kuyumcunun hurda alırken baktığı referans fiyat budur.

Alış Makası Nedir?

Hiçbir kuyumcu has altın satış fiyatından hurda almaz. Arada bir fark olur; buna "alış makası" ya da kısaca "makas" denir.

Makas şunları karşılar:

• Eritme ve rafinaj maliyeti
• Fire kaybı
• İşlem süresi ve işçilik
• Kuyumcunun kâr marjı
• Piyasa riski (altını alıp satana kadar fiyat düşebilir)

Makas, piyasa koşullarına göre değişir. Sakin günlerde dar olur (gram başına 20-50 TL), volatil günlerde açılır (gram başına 80-150 TL). Büyük miktarda hurda alımında makas daralır; 5 gram getiren müşteriye geniş makas, 500 gram getiren toptancıya dar makas uygulanır.

Fiyatlama Formülü

Hepsini bir araya koyalım:

Ödeme = Net Has Gram x (Has Altın Satış Kuru - Alış Makası)

Rakamlarla görelim. Diyelim ki:

• Brüt ağırlık: 50 gram
• Ayar: 22K
• Has gram: 50 x 0,916 = 45,80 g
• Fire (%1,5): 45,80 x 0,015 = 0,69 g
• Net has gram: 45,80 - 0,69 = 45,11 g
• Has altın satış kuru: 3.200 TL/g
• Alış makası: 40 TL/g
• Hurda alış kuru: 3.200 - 40 = 3.160 TL/g

Ödeme: 45,11 x 3.160 = 142.547,60 TL

Müşteriye bu hesabı adım adım gösterin. Terazideki rakamı görsün, ayar tespitini görsün, fire oranını bilsin, hangi kur üzerinden hesaplandığını duysun. Şeffaflık güven demektir.

Özel Hurda Türleri ve Dikkat Edilecekler

Her hurda aynı değildir. Bazı türler tecrübesiz kuyumcuyu tuzağa düşürür.

Diş Altını

Diş altınları kuyumcu tezgahına sık gelir. Dikkat edilecek çok şey var.

Diş protezlerinde kullanılan altın genellikle 10-22 ayar arasında değişir; en yaygın olarak 16 ayar civarıdır. Protez malzemesiyle (porselen, akrilik, metal alt yapı) iç içe geçmiştir. Tartıdan önce altın olmayan kısımların mümkün olduğunca ayrılması gerekir. Ayrılamayan kısımlar için yüksek fire uygulanır (%5-10).

Protez üzerinde paladyum veya platin alaşım kullanılmış olabilir. Bu durum ayar tespitini zorlaştırır. XRF cihazı burada neredeyse zorunluluktur.

Hijyen meselesi de var. Diş altınları sterilize edilmeden işleme alınmamalı.

Kaplama (Altın Yaldız) Ürünler

En tehlikeli hurda türü. Dış yüzeyi altın, iç kısmı bakır veya pirinç olan ürünler piyasada çoktur. Mihenk taşı testi dış yüzeyden yapıldığında 22 ayar gösterebilir; oysa iç kısım tamamen farklı bir metaldir.

Kural basit: tanımadığınız, damgasız, kaynağı belirsiz ürünleri alırken mutlaka iç kesit testi yapın. Ürünün bir yerine eğe ile girip iç metalini açığa çıkarın, sonra teste tabi tutun. XRF cihazı varsa en güvenilir sonucu verir.

Kaplama ürün aldıysanız ve fark etmeden yüksek ayardan hesapladıysanız, ciddi zarar edersiniz. Tartıda hassas ol, kasada rahat ol; bu söz hurda alımı için biçilmiş kaftandır.

Lehimli Zincir ve Takılar

Zincir halkalarının birleşim noktalarında lehim kullanılır. Lehim genellikle altından düşük ayarlıdır (hatta bazen altın bile değildir). Ağır lehimli bir zincirde toplam ağırlığın %3-7'si lehim olabilir.

Kalın, ağır zincirlerde lehim oranı daha düşüktür (oran olarak). İnce, çok halkalı zincirlerde lehim noktası çok fazla olduğundan oran artar. Bunu fire hesabına yansıtmanız gerekir.

Eski Osmanlı ve Cumhuriyet Dönemi Altınları

Reşat, Hamit gibi Osmanlı dönemi altınları bazen hurda olarak gelir. Durumları kötüyse (aşınmış, delinmiş, bükülmüş) gerçekten hurda değerinden alınabilir. Ama durumu iyi olan Reşat altınının koleksiyon değeri hurda değerinden çok yüksektir.

Altı çizilmesi gereken nokta: Darphane basımı eski altınları hurda fiyatından almadan önce koleksiyon değerini kontrol edin. Müşteriye daha yüksek fiyat önerebileceğiniz bir kanal varsa yönlendirin; bu etik bir davranıştır ve müşteri sadakati yaratır.

Yasal Gereklilikler: Nakit Limit, Belgelendirme ve MASAK

Hurda altın alımı sadece teknik bir iş değildir, yasal boyutu da ağırdır. 2026 Nisan'ından itibaren kurallar daha da sıkılaştı.

30.000 TL Nakit Limiti

Vergi Usul Kanunu kapsamında kuyumculuk işlemlerinde 30.000 TL üzeri nakit ödeme yasaktır. Bu yazının güncellendiği dönemde gram altının 6.000 TL'nin üzerinde seyrettiği piyasada bu limit yaklaşık 4-5 grama karşılık geliyor; gram karşılığını güncel fiyatla teyit edin. Pratikte yaklaşık 5 gramın üzerindeki her hurda alımında ödeme banka kanalıyla yapılmak zorunda.

KMTS'nin devreye girmesiyle birlikte nakit kullanımı fiilen sona eriyor. Altın bozduran vatandaşın parası elden verilmeyecek; gider pusulası karşılığında banka hesabına yatırılacak. Bu konuda detaylı bilgi için KMTS Rehberi yazımıza bakmanızı tavsiye ederiz.

Belgelendirme

Hurda altın alımında kesilmesi gereken belgeler:

• Gider pusulası: Altınını satan müşteri adına düzenlenir. TC kimlik numarası zorunludur.
• Müstahsil makbuzu: Bazı durumlarda (çiftçiden alım gibi) müstahsil makbuzu kullanılabilir ama kuyumculuk pratiğinde gider pusulası standarttır.
• Kasa defteri kaydı: Alınan hurdanın gram, ayar, has gram ve ödeme bilgileri kasa defterine işlenir.

Satış tarafında kuyumculuk sektörü için yazar kasa fişi kesme sınırı 36.000 TL'dir (genel limit 12.000 TL, kuyumculara üç kat uygulanır). Bu sınırı aşan satışlarda e-Fatura veya e-Arşiv fatura zorunludur. Hurda alımlarında ise bireyden alım yapıldığı için fatura değil, gider pusulası düzenlenir.

MASAK Bildirimi

Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), kuyumcuları "yükümlü" olarak tanımlar. Şüpheli işlem tespit ettiğinizde bildirim yapmanız yasal zorunluluktur.

Hangi durumlar şüphelidir?

• Aynı kişinin kısa sürede tekrarlayan yüksek tutarlı hurda satışları
• Kimlik vermekten kaçınan müşteriler
• Piyasa değerinin çok altında veya üstünde fiyat talep eden müşteriler
• Kaynağı açıklanamayan büyük miktarda hurda altın

MASAK denetimlerinde belge eksikliği ciddi yaptırımlara yol açar. Her bir belge ihlali için 17.000 TL'den başlayan usulsüzlük cezaları uygulanabilir, tekrarlayan durumlarda cezalar katlayarak artabilir.

Müşteriye Nasıl Anlatılır? İletişimin Altın Kuralları

Hesap bilmeyenin hali, hesap anlatamamaktan beterdir.

Teknik olarak her şeyi doğru yapabilirsiniz ama müşteriye düzgün anlatamıyorsanız güven oluşmaz. İşte pratikte işe yarayan iletişim yöntemleri:

Tartımı birlikte yapın. Teraziyi müşterinin görebileceği yere koyun. Rakamı beraber okuyun. "Terazide 25,40 gram gösteriyor, buyurun siz de bakın."

Ayar tespitini açıklayın. "Şimdi altınınızın ayarını kontrol edeceğim. Mihenk taşına süreceğim, asitle test edeceğim. 22 ayar çıkarsa gramın 0,916'sı saf altın demektir." Müşteri ne yaptığınızı bilsin.

Has gramı hesaplayın ve gösterin. Hesap makinesini müşteriye çevirin. "25,40 çarpı 0,916 eşittir 23,27. Yani bileziğinizde 23,27 gram saf altın var."

Fireyi açıkça belirtin. "Eritme sırasında gram başına yüzde 1,5 kayıp oluyor. Bunu düşünce 22,92 gram üzerinden hesaplayacağım." Gizlemeyin, oranı söyleyin.

Kuru gösterin. "Şu an hurda alış kurumuz gram başına 3.150 TL. Piyasa has satış kuru 3.200, aradaki 50 TL'lik fark eritme ve işlem maliyetimiz."

Bu beş adımı yapan kuyumcuya müşteri bir daha gelir. Yapmayan kuyumcuyu bir daha görmez.

Kuyumcuların Hurda Alımında Yaptığı 7 Yaygın Hata

Uzun yılların tecrübesiyle derlediğimiz, sektörde en sık karşılaşılan hatalar:

1. Göz kararı ayar tespiti. "Bu 22 ayar gibi görünüyor" deyip test yapmamak. Renk aldatıcıdır; 21 ayar ile 22 ayar arasındaki farkı gözle ayırt etmek imkansıza yakındır.

2. Karışık ayarları toptan hesaplamak. Poşetteki her şeyi tartıp tek ayar üzerinden hesaplamak. Her ürün ayrı tartılmalı, ayrı test edilmeli, ayrı hesaplanmalı.

3. Kaplama ürünü yakalayamamak. Dış yüzey testi yapıp iç kesit testi yapmamak. Tek bir kaplama yüzük, yüzlerce liralık zarara yol açabilir.

4. Fire oranını sabitlemek. Her hurdaya aynı fire uygulamak. Temiz bileziğe %5 fire düşerseniz müşteriye haksızlık edersiniz; lehimli zincire %1 fire düşerseniz kendinize.

5. Belge kesmemek. "Küçük tutar, gerek yok" demek. MASAK denetiminde her belgesiz işlem ayrı ceza demektir.

6. Nakit ödeme yapmak. Limit üstü nakit ödeme yapmak cezai yaptırım gerektirir. Müşterinin IBAN'ını isteyin, havaleyi yapın.

7. Piyasayı takip etmemek. Sabahki kurla akşam hurda almak. Altın fiyatları gün içinde ciddi oynayabilir; alım anındaki güncel kuru kullanın.

KMTS ve Hurda Altın: 2026'da Ne Değişiyor?

Kıymetli Maden Takip Sistemi, Nisan 2026'da devreye girdi. Peki hurda altın alımını nasıl etkiliyor?

KMTS'nin birincil hedefi 1 gram ve üzeri işlenmemiş kıymetli madenlerin (külçe, gram altın) üretimden son alıcıya kadar takibidir. Her ürüne lazerle benzersiz kod işlenir, bandrol ve sertifika verilir.

Hurda altın alımı doğrudan bandrol kapsamında olmasa da dolaylı olarak çok etkileniyor:

Nakit yasağı genişliyor. KMTS ile birlikte tüm kuyumculuk işlemlerinde nakit kullanımı fiilen ortadan kalkıyor. Hurda bozdurma dahil, her ödeme banka kanalıyla yapılacak.

Dijital kayıt zorunluluğu. Alınan hurdanın gram, ayar, has gram bilgilerinin dijital ortamda kayıt altına alınması gerekiyor. El defteriyle iş yürütme dönemi kapanıyor.

Rafineri takibi. Eritilen hurdadan elde edilen saf altın, KMTS'ye kayıtlı rafinerilerde işlenecek. Kayıt dışı eritme ve rafinaj giderek zorlaşacak.

Fatura ve gider pusulası zorunluluğu. Zaten var olan bu zorunluluk, KMTS'nin dijital altyapısıyla daha etkin denetlenecek. Belgesiz işlem yapan kuyumcuların tespit edilmesi kolaylaşacak.

Bir kuyumcu yazılımı kullanıyorsanız bu geçiş çok daha kolay olacaktır. KuyumBase gibi KMTS uyumlu platformlar; hurda alım kaydı, gider pusulası, MASAK bildirim altyapısı ve banka entegrasyonunu tek yerden yönetmenizi sağlar. Kayıt dışılıkla mücadele eden bir sektörde, dijital altyapınız ne kadar sağlamsa o kadar rahat edersiniz.

Kasa Defteri ve Stok Takibi

Hurda altın aldınız. Eritmeye gönderene kadar veya kendiniz eritene kadar bu altın kasanızda duracak. Kayıt altında tutmanız şart.

Kasa defterine şu bilgiler işlenir:

• Alım tarihi ve saati
• Müşteri adı, soyadı, TC kimlik numarası
• Ürün tanımı (ör. "22 ayar kırık bilezik")
• Brüt ağırlık
• Tespit edilen ayar
• Hesaplanan has gram
• Uygulanan fire oranı
• Net has gram
• Uygulanan kur
• Ödeme tutarı ve ödeme yöntemi (havale/EFT)
• Gider pusulası/fatura numarası

Bu kayıtlar hem vergi denetimlerinde hem MASAK incelemelerinde karşınıza çıkar. Eksiksiz tutmak sizi korur.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Hurda altın fiyatı neden gram altın fiyatından düşük?

Gram altın, sertifikalı ve standart saflıkta (995-999 milyem) hazır üründür. Hurda altın ise eritilmesi, saflaştırılması gereken ham maddedir. Arada eritme maliyeti, fire kaybı ve kuyumcunun işlem marjı vardır. Tıpkı bir evin yıkılıp arsanın satılmasının, o evin olduğu gibi satılmasından daha ucuz olması gibi düşünün.

Evde altınımın ayarını anlayabilir miyim?

Kesin sonuç için kuyumcu terazisi ve ayar testi gerekir. Evde mıknatıs testi (altın mıknatısa yapışmaz) veya seramik testi (beyaz seramiğe sürtüldüğünde altın sarı iz bırakır, sahte ise siyah) yapabilirsiniz ama bunlar kesin ayar vermez. En doğrusu güvenilir bir kuyumcuya gidip test yaptırmaktır.

Altınımın üzerinde damga yoksa ne olur?

Damgasız altın düşük ayar anlamına gelmez ama kuyumcuyu temkinli yapar. Damga olmadığında kuyumcu mihenk taşı veya XRF testiyle ayarı bizzat tespit eder. Damgalı ürünlere kıyasla biraz daha düşük fiyat alabilirsiniz çünkü ayar belirsizliği kuyumcunun riskini artırır.

Birden fazla kuyumcuya fiyat sormak mantıklı mı?

Kesinlikle. Farklı kuyumcuların hurda alış kurları, fire oranları ve makas farkları birbirinden ayrıdır. Üç-dört kuyumcudan fiyat almak, hem piyasayı anlamanızı sağlar hem en iyi teklifi bulmanıza yardımcı olur.

Hurda altın biriktirip toptan satmak avantajlı mı?

Kuyumcu tarafından bakarsak: evet. Yüksek gramajlı alımlarda makas daralır ve fire oranı düşer (büyük eritmelerde kayıp oranı azalır). 100 gramın üzerindeki alımlarda gram başına belirgin farklar oluşabilir.

Altın kaplama ürünler hurda olarak alınır mı?

Altın kaplama (gold filled, gold plated) ürünlerde altın oranı çok düşüktür. Çoğu kuyumcu bunları almaz; alan kuyumcular ise çok düşük fiyat verir. İç metali bakır veya pirinç olan kaplama ürünlerin eritme değeri minimumdur.

Son Söz

Hurda altın alımı, kuyumculuğun en eski ve en temel işlemlerinden biridir. Dedelerimiz de aynı işi yapıyordu; tek fark araçlar değişti. Mihenk taşının yanına XRF eklendi, kasa defterinin yanına dijital yazılım geldi, nakit ödemenin yerini banka havalesi aldı.

Değişmeyen tek şey var: doğru tartı, doğru ayar, doğru hesap. Bu üçünü tutturursanız ne müşteriye haksızlık edersiniz ne kendinize zarar verirsiniz.

Tartıda hassas olun, hesapta şeffaf olun, belgede eksiksiz olun. Gerisi gelir.